Loại muỗi này đầu tiên chỉ phát hiện ở các nước thuộc khu vực châu Á và Madagascar nhưng thời gian gần đây chúng đã xuất hiện ở một số quốc gia tại Bắc Mỹ, Nam Mỹ cũng như Tây Phi
Một số loài muỗi có khả năng đẻ trứng ở những vùng ven biển nước mặn và đầm lầy bị ngập qua từng thời kỳ do mực nước thủy triều lên cao bất thường hoặc mưa to; trong khi đó có một số loài muỗi khác đã thích nghi được ở các kênh máng tưới tiêu trong nông nghiệp.
Phần nhiều muỗi thường đốt máu đứa ở trong nhà và nghỉ trú đậu ở ngoài nhà nhưng tại các thị xã, thành phố ở các nước vùng nhiệt đới thì loài muỗi vằn Aedes aegypti thường đẻ trứng, đốt máu và nghỉ trú đậu ở trong nhà và chung quanh nhà. Săn sóc bệnh nhân sốt xuất huyết.
Nên chi, đối với bệnh nhân có hội chứng sốc xuất huyết cần được chóng vánh truyền dịch, huyết tương và theo dõi chém đẹp các dấu hiệu sinh tồn để xử trí cấp cứu các biến chứng kịp thời nhằm cứu sống người bệnh.
Cũng giống như loài muỗi vằn Aedes aegypti, muỗi hổ châu Á Aedes albopictus đẻ trứng ở các loại dụng cụ chứa nước tạm thời ở trong nhà, ngoài nhà nhưng thực tại chúng vẫn ưa đẻ trứng tự nhiên trong rừng như tại các hốc cây, kẽ lá, vũng nước dưới đất, vỏ dừa, trong vườn cây.
Nếu không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị kịp thời thì có khoảng 50% trường hợp sốc có thể dẫn đến tử vong. Tuy vậy, loại muỗi này cũng có khả năng đẻ trứng ở các loại công cụ chứa nước tạm ở trong nhà nhưng với chừng độ ít hơn.
Để giải quyết được vấn đề này có hiệu quả, ngoài giải pháp về chuyên môn kỹ thuật thì giải pháp tầng lớp khá quan trọng và có quyết định rất lớn vì muốn phòng dịch bệnh có hiệu quả thì quờ quạng cộng đồng người dân phải vào cuộc.
Khuyến nghị hiện thời, một số địa phương đã và đang vào mùa bệnh sốt Dengue và bệnh SXH, nếu không chủ động thực hiện các biện pháp gian một cách có hiệu quả thì sẽ tạo ra các đỉnh cao, làm cho nhiều người bị mắc bệnh và xảy ra dịch bệnh với sự lây truyền tại chỗ.
Trong các trường hợp xảy ra dịch sốt Dengue hoặc SXH, các biện pháp nêu trên cũng cần được áp dụng nhưng phải bổ sung, tăng cường biện pháp hữu hiệu nhất với mục đích làm giảm nhanh mật độ hoạt động của muỗi trưởng thành bằng cách phun không gian hóa chất diệt côn trùng. Biện pháp phòng bệnh tốt nhất là làm giảm nhanh mật độ hoạt động của muỗi truyền bệnh. Biện pháp lâu dài và kinh tế nhất là tiêu hủy những nơi muỗi đẻ trứng.
Đặc biệt, đối tượng con trẻ bị SXH dễ có nguy cơ dẫn đến tử vong do hội chứng sốc xuất huyết. Nếu có sự hiện diện của loài muỗi truyền bệnh ăn nhập thì bệnh sốt Dengue có thể xảy ra ở cả vùng thị xã, thị thành lẫn nông thôn, miền núi. Bình thường dân gian hay gọi bệnh SXH nhưng thực ra nếu dùng thuật ngữ khoa học cho đúng thì bệnh gồm hai thể loại là bệnh sốt Dengue và bệnh sốt Dengue xuất huyết.
Loài muỗi này có đặc điểm là đẻ trứng rời từng chiếc trên những diện tích đất ẩm thấp, ngay trên thành tường hoặc gần sát với mặt nước; ngoại giả còn có thể đẻ trứng ở trong những loại công cụ chứa nước trợ thì ở trong nhà, ngoài nhà hoặc những nơi thường có nước lên xuống. Bệnh cũng khởi phát bằng triệu chứng sốt cao, người bệnh có thể hiện đau đầu, khó thở và đau bụng; dấu hiệu xuất huyết nội tạng cũng thường thấy.
Bệnh được lây từ người này sang người khác chủ yếu do loài muỗi vằn có tên khoa học Aedes aegypti; ngoài ra, loài muỗi hổ châu Á có tên khoa học Aedes albopictus đã được xác định cũng là trung gian truyền bệnh này. Ngoài những phương pháp bình thường để chống muỗi đốt, cần dùng các loại hóa chất để diệt muỗi truyền bệnh trú ẩn trong nhà; có thể vận dụng biện pháp phòng chống muỗi đốt ban ngày bằng hương diệt muỗi, màn chống muỗi hoặc dùng máy điều hòa nhiệt độ.
Bệnh khởi đầu bằng triệu chứng sốt đột ngột, kéo dài khoảng một tuần hoặc hơn; người bệnh thấy đau đầu, đau cơ, đau khớp và nổi mẩn đỏ. Tuốt các loài muỗi Aedes ở những vùng có mùa đông lạnh có thể sống sót qua thời kỳ này ở dạng trứng. Bệnh sốt Dengue thường bùng phát thành những vụ dịch, đôi khi có hàng chục ngàn người bị nhiễm bệnh và bệnh hay phát triển ở các thị xã, tỉnh thành nơi có mật độ dân cư đông đúc.
Muỗi Aedes aegypti thường được gọi là muỗi vằn, chính yếu đẻ trứng ở môi trường gần nhà. Về tập tính, các loài muỗi Aedes cốt tử hoạt động đốt hút máu vào buổi sáng hoặc buổi chiều, ít khi hoạt động vào ban đêm. Như vậy, thuật ngữ SXH mà dân gian thường gọi là thể bệnh sốt Dengue xuất huyết, chúng là một trong hai thể bệnh do virut Dengue truyền mầm bệnh từ người này sang người khác qua trung gian của loài muỗi truyền bệnh ăn nhập
Ở những nơi này, muỗi có thể đóng vai trò quan yếu trong việc truyền bệnh virut Dengue và các bệnh do virut khác.
Bệnh này cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Biện pháp phun không gian bằng hóa chất diệt muỗi có thể thực hiện bằng các bình bơm đeo vai, máy phun mù xách tay, máy phun lớn đặt trên xe ôtô hoặc trên tàu bay.
SXH năm nào cũng xuất hiện ở một số địa phương, có lúc bùng phát thành dịch nhưng biện pháp chủ động buồng với khẩu hiệu hành động "không có bọ gậy, không có sốt xuất huyết" hầu như còn hạn chế.
Trứng của muỗi có thể chịu được độ khô trong nhiều tháng và chỉ nở khi chúng bị ngập nước. Những nơi chúng chuộng đẻ trứng là những chum, vại chứa nước trợ thì đặt ở trong nhà hay ngoài nhà; đồng thời chúng cũng có thể đẻ trứng ở các ống máng nước, kẽ lá, ống tre nứa, lốp xe hỏng, vỏ đồ hộp, chậu cây cảnh.
Việc phun hóa chất diệt muỗi thường được tiến hành ở những khu vực thị xã, thành thị có nhiều ổ bọ gậy sản sinh ra nhiều muỗi truyền bệnh trưởng thành.
Nếu những biện pháp trên không vận dụng được, cần thực hiện giải pháp diệt bọ gậy muỗi bằng các loại hóa chất an toàn và hiệu quả. Đồng thời cũng nên vận dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân để chống muỗi đốt vào ban ngày bao gồm việc sử dụng xống áo phòng hộ, dùng thuốc xua và lưới chống muỗi. Các loài muỗi truyền bệnh Bệnh sốt Dengue và bệnh SXH do hai loài muỗi truyền bệnh gây nên là Aedes aegypti và Aedes albopictus.
Trong trường hợp này, việc phun hóa chất diệt muỗi tồn lưu trên các loại tường vách không đạt hiệu quả vì loài muỗi truyền bệnh SXH thường nghỉ trú đậu ở trong nhà, trên những diện tích, mặt bằng không tiện cho việc phun tồn lưu như trên tấm rèm hoặc vải vóc.
Bệnh Dengue nói chung do nhiều loại virut rất giống nhau gây nên và được chia ra các loại Dengue typ 1, 2, 3 và 4. Hội chứng sốc do SXH có thể xảy ra do mất máu và tụt áp huyết.
Các cơ sở y tế đề phòng phải luôn luôn chủ động dự trữ nguồn hóa chất diệt muỗi để sử dụng trong những trường hợp khẩn cấp, dịch bệnh bùng phát mạnh.
BS. Trên thực tế, chiến lược và các giải pháp làm giảm nguồn gây bệnh cho cộng đồng cần được truyền thông giáo dục sức khỏe và y tế rộng khắp và lâu dài. Bệnh thường có thể dẫn đến tử vong và hay xảy ra ở phần lớn các nước vùng nhiệt đới và ngay cả một số quốc gia vùng cận nhiệt đới.
Cả thảy những loại dụng cụ này thường chứa nước tương đối trong, ít vẫn đục. Ảnh: TM Bệnh sốt Dengue xuất huyết thường được gọi là sốt xuất huyết, đây là tiện thể bệnh hiểm xảy ra ở các nước thuộc khu vực Đông Nam Á; gần đây cũng đã được phát ngày nay Nam Mỹ và khu vực Nam thăng bình Dương.
Biện pháp phòng bệnh hiện thời chưa có loại vắc-xin phòng bệnh sốt Dengue và bệnh SXH dù rằng đã có nhiều nạm cụ của các nhà khoa học để mong tìm ra một biện pháp phòng bệnh có hiệu quả.
Nguyễn Trâm Anh. Muỗi Aedes albopictus thường được gọi là muỗi hổ châu Á. Đối tượng trẻ mỏ thường dễ bị mắc thể bệnh này. Biện pháp lâu dài và kinh tế nhất là tiêu hủy những nơi muỗi truyền bệnh có thể đẻ trứng trên diện rộng bằng cách san lấp những ổ muỗi đẻ trứng trong tự nhiên hay do nhân tạo; đốt các loại rác rến hữu cơ, làm lưới che đậy những dụng cụ chứa nước ăn, lắp đặt các ống dẫn nước kín.
Tỷ lệ tử vong chung được các nhà khoa học ghi nhận chiếm từ 5 - 10%.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét