Trân trọng cảm ơn ông!
Bản tính, nội dung này đã được nhắc rất nhiều tại Hội nghị Trung ương VI, đó là phải đổi mới sâu sắc và toàn diện, quờ quạng hệ thống giáo dục kể cả từ giáo dục mầm non cho tới Đại học và Cao đẳng. Nhưng điều khiến tôi bất thần hơn cả là một viên chức bảo vệ và một cán bộ đảm đang ký túc xá cũng nói tiếng Việt và tiếng Anh rất tốt. Chúng ta mà không nhanh chóng đổi thay thì chỉ mãi lẽo đẽo chạy theo thế giới.
Và trước đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã phát biểu “Tư duy giáo dục chậm được đổi mới”… Có lẽ sau rất nhiều những ý kiến phản biện mạnh mẽ như vậy thì Bộ Giáo dục mới chịu đổi thay? PGS Nguyễn Văn Nhã: Tôi thì cho rằng không phải do sức ép của từng lớp nên Bộ Giáo dục mới công bố đề án đổi mới giáo dục vào lúc này, mà là do nhu cầu tự nhiên, khi mà nền giáo dục của chúng ta đã có quá nhiều bất cập.
Mà xin lỗi, nói tiếng Việt nhiều khi còn sai. PV: tức thị ông chưa thực sự tin cậy rằng sau đề án đổi mới này, nền giáo dục Việt Nam sẽ bắt kịp với các nước tiên tiến? PGS Nguyễn Văn Nhã: Tôi tin rằng Việt Nam sẽ thay đổi được nền giáo dục, nhưng quan yếu là trong bao nhiêu năm thì chưa ai xác định được.
Nếu người thầy năng lực không tốt, không mẫn cán mà chúng tôi hay nói vui là không chịu được sức ép lái tàu cao tốc thì hệ lụy là sẽ có một loạt các sản phẩm lỗi, đó chính là những sinh viên cầm bằng tốt nghiệp rồi mà vẫn cứ thất nghiệp. Lên đến cấp 2 thì bắt đầu học thêm, dạy thêm dưới danh nghĩa phụ huynh tình nguyện, còn lên đến đại học cao đẳng thì bị thả nổi, quy trình đào tạo, học phí, cơ sở vật chất và chất lượng đào tạo cũng chưa kiểm soát tốt, mà gần đây đã có những ý kiến cho rằng cao đẳng đại học công lập mọc lên như siêu nấm, việc xin cho để nâng cấp cao đẳng lên đại học, trung cấp lên cao đẳng là nhằm vơ vét thí sinh trong lúc người Việt ta vẫn còn sính bằng cấp trường công lập, còn trình độ đào tạo thì lại chưa theo kịp giấy phép nâng cấp đã được ký, thế do vậy ngành giáo dục lại càng mất uy tín, và gây ra nhiều nỗi bức xúc cho dân chúng.
Thế nên phải thực sự quan tâm đến đời sống của người thầy, để họ yên tâm cống hiến cả cuộc thế cho sự nghiệp giáo dục, còn nếu chúng ta cứ quanh đi quẩn lại một bài ca đây là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý thì cũng vẫn vậy thôi, nhưng thực tiễn những năm trước đây là nhà giáo cũng xuýt chết đói đấy chứ.
PV: Thưa PGS Nguyễn Văn Nhã, có những ý kiến đánh giá đây là đề án tốt nhất của Bộ Giáo dục từ trước tới giờ, nhưng song song cũng chỉ rõ: Đề án của Bộ còn chung chung, nói định hướng chứ không cụ thể, mà cái chúng ta đang cần phải thật cụ thể.
PV: Vậy trước quá nhiều những chuyện xấu xí của nền giáo dục, ông sẽ chọn vấn đề gì cần phải làm trước để mở đường cho một cuộc cải cách? PGS. Còn quan điểm của riêng ông thì sao? PGS. Và có nhẽ, nếu hỏi người dân thì chẳng ai không biết đến những chuyện nhiễu nhương trong môi trường giáo dục.
Nếu chúng ta làm rốt ráo, bền chí thì may ra sẽ đổi mới được nền giáo dục, mà kết quả của sự chuyển biến đó thì phải vài năm mới nhìn thấy được, nên cũng đừng hy vọng sẽ thấy ngay một kết quả gì đó hoành tráng, đó là chuyện không tưởng.
Ảnh minh họa, nguồn internet. Bàn về giáo dục, tôi đã ví von rằng, một công ty sản xuất sắt mà có hàng trăm tấn sắt vứt gỉ ở trong kho thìa là sắt tồi; công ty xi măng có hàng trăm tấn xi măng mà để vón cục ở trong kho thì là sản phẩm vớ vẩn. Con trẻ vào lớp 1 thì các trường thu phí quá nhiều, rồi núp dưới danh tức là phụ huynh cam kết tự đóng. Rồi chuyện quản lý ở các tỉnh cũng rất mù mờ, mua sắm trang thiết bị thể nghiệm hoành tráng lắm, nhưng “đắp chiếu” để chơi, hoang toàng chẳng thể tính hết được.
TS Nguyễn Văn Nhã - Hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Trãi. Việc Bộ Giáo dục đào tạo sắp trình Chính phủ và Quốc hội đề án đổi mới sâu sắc và toàn diện không phải là chuyện quá mới mẻ. Đặc biệt, tại cuộc họp Hội đồng nhà nước Giáo dục và Phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2011 -2015 vào cuối tháng 7 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng chỉ rõ: "Giáo dục còn có những tồn tại, hạn chế nhất mực bắt nguồn từ nguyên do: Tư duy về giáo dục chậm được đổi mới; chưa coi trọng đúng mức vai trò quan yếu của khoa học giáo dục; công tác quản lý giáo dục còn có những bất cập; chưa coi trọng đúng mức đến công tác thanh tra, giám sát, kiểm định chất lượng giáo dục”.
Còn ở ta, nhiều người học xong cả thạc sĩ mà còn không đủ tự tín giao tiếp thì còn nói gì tới nghiên cứu tài liệu, và thế là chỉ dám nói tiếng Việt thôi. Tôi hy vọng là mình còn được nhìn thấy được thành tựu ấy. Tôi có hỏi là tại sao mua mà không biết dùng thì họ bảo trường có mua đâu, đấy là do Sở cấp thì phải thu nhận thôi
TS Nguyễn Văn Nhã: Tôi thấy vui vì Bộ đã nhận ra là cần phải đổi mới không ngừng, vì mọi thứ đều có vị trí của nó, đều có lịch sử của nó.
Có một ông cán bộ cao cấp từng nói với tôi rằng, chúng ta dành tới 20% GDP đầu tư cho giáo dục là tỷ lệ lớn hơn nhiều so với các nhà nước khác, nhưng hiệu quả thì vẫn thấp, đó là bởi sự quản lý của chúng ta chưa tốt. Tuy nhiên, nói về đổi mới thì rất rộng, mà việc gì cũng khó, cho nên chúng ta không thể đổ mọi thứ cho Bộ Giáo dục. Con có muốn học trong phòng lắp điều hòa không? Đóng tiền nhé.
Con có muốn ăn thêm một tẹo gì đó sau khi ngủ dậy vào không? Lại nộp tiền. Cái kiểu nói việc này việc kia chưa từng có tiền lệ, rồi chưa từng có trong lịch sử là những câu rất hiểm nguy, vì đấy là những người hoài cổ, những người không dám đặt trách nhiệm công việc cao hơn cái ghế mà họ đang ngồi.
Con muốn đi ngủ trưa có gối không? Lại đóng tiền. Những ai không xứng đáng thì cũng đừng đứng vào hàng ngũ người thầy nữa. Giáo dục cũng vậy thôi, nếu chúng ta cứ quan liêu bao cấp, cứ quen làm mọi thứ theo nếp cũ và lười đổi thay thì không bao giờ khá lên được.
PGS. Tôi đã có vài dịp sang công tác tại ĐH quốc gia Lào, trời ơi đất hỡi từ lãnh đạo nhà trường cho tới các viên chức mọi phòng ban đều nói tiếng Anh, tiếng Việt rất tốt. Rồi Thủ tướng chỉ đạo: "Đề án cần đánh giá đúng những thành tựu, những đóng góp của giáo dục đào tạo đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển giang sơn; nêu rõ những mặt hạn chế, yếu kém, bức xúc; xác định căn nguyên của những thành tựu, hạn chế.
TS Nguyễn Văn Nhã – Nguyên Trưởng Ban Đào tạo ĐHQG Hà Nội, Hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Trãi. PV: thời kì vừa qua, đã có hàng trăm ý kiến cương trực chỉ ra những điểm lạc hậu của nền giáo dục nước ta, không chỉ các chuyên gia mà ngay cả Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan cũng đã lên tiếng về những bất cập trong thi tốt nghiệp PTTH.
Trên cơ sở đó, đề xuất những định hướng, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới cơ bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong thời kì tới". Đều để một chỗ rồi đóng cửa cho thật chặt, thậm chí các thầy còn chẳng biết đọc hướng dẫn, không biết sử dụng. Tôi nói không hề ngoa rằng nếu so sánh thì thậm chí chúng ta còn thua cả Lào.
Tôi cho rằng trong giáo dục phải đề nghị chất lượng cao, nhưng chế độ đãi ngộ cũng phải cao, chứ chẳng thể hô hào khẩu hiệu mà có chất lượng cao. Liệu đề án này có thực sự đáp ứng được sự kỳ vọng sẽ làm thay đổi bộ mặt giáo dục nước nhà hay không? Báo Giáo dục Việt Nam xin gửi tới độc giả những chia sẻ của PGS.
Vậy hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp ra trường, thậm chí có cả bằng khá, giỏi cũng không tìm được công ăn việc làm thì đó có phải sản phẩm tồi không? Nền giáo dục Việt Nam đang chờ đợi một cuộc cải cách mạnh mẽ, để học sinh không còn phải "học chỉ để đi thi". Tuy nhiên, chúng ta cũng không phủ nhận việc có nhiều chuyên gia lên tiếng “mổ xẻ” những bất cập của nền giáo dục Việt Nam bây giờ cũng góp phần lớn khích lệ Bộ Giáo dục phải nhanh chóng ban bố một đề án đổi mới.
Phải những năm trước Việt Nam còn phải ăn khư khư, thì chỉ sau khi có khoán mười, Việt Nam đã tự ổn định được thị trường lương thực trong nước mà còn trở thành nhà nước xuất khẩu gạo đứng nhất, nhì thế giới.
Thành thử, chúng ta không thay đổi nhanh thì cũng có tức là sẽ phải ưng lạc hậu trong nhiều năm tới so với các nước phát triển.
TS Nguyễn Văn Nhã: Cái lõi của sự đổi mới, không gì hơn được, đó chính là người thầy. Tuy nhiên, cũng phải chỉ rõ rằng, chúng ta đang thiếu những cơ chế chính sách thực thụ thiết thực cho ngành giáo dục, mà điều này thì có phần nghĩa vụ chính của Bộ.
Dạo trước đây, tôi xuống thực tại tại một địa phương thì thấy có trường PTTH nhận được rất nhiều các đồ thí nghiệm hiện đại có nguồn cội từ Hàn Lan, Nhật bản, Đức.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét